KẾT QUẢ ÁP DỤNG KỸ THUẬT LỌC MÁU HẤP PHỤ KẾT HỢP LỌC MÁU LIÊN TỤC TRONG HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ VIÊM TỤY CẤP NẶNG

Abstract

Viêm tụy cấp xảy ra khi hoạt hóa men tụy ngay bên trong tuyến gây hủy hoại tổ chức tụy, diễn biến phức tạp từ mức độ nhẹ chỉ với biểu hiện tại chỗ cho tới mức độ nặng với biểu hiện suy đa tạng có tỉ lệ tử vong cao1. Theo nghiên cứu tại Mỹ, tỉ lệ mắc bệnh hằng năm dao động từ 13 đến 45 ca trên 100.000 người, trong số đó 25% bệnh tiến triển thành viêm tụy cấp nặng2. 60% số tử vong do viêm tụy cấp xảy ra trong 6 ngày đầu khởi bệnh do tiến triển thành viêm tụy cấp nặng kèm theo suy đa tạng3. Tại Việt Nam, gần đây tỉ lệ mắc viêm tụy cấp này có xu hướng gia tăng, đồng thời tăng cả tỉ lệ viêm tụy cấp nặng gây ra nhiều biển chứng nặng, kéo dài thời gian điều trị, tăng tỉ lệ tử vong. Về cơ chế bệnh sinh trong viêm tụy cấp, các chất trung gian viêm chiếm vai trò trung tâm. Khi tổ chức tụy hoại tử do bất cứ nguyên nhân nào, tổ chức tổn thương sẽ giải phóng các chất trung gian viêm vào trong máu trong đó có nhiều cytokin như IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α, các chất này lại tiếp tục gây ra và làm tăng thêm các phản ứng viêm không chỉ tại tổ chức tụy mà còn cả các cơ quan khác như tim mạch, phổi, thận, gan. Trong viêm tụy cấp nặng, các cytokin sẽ được tạo ra rất nhanh và nhiều trong 1 tuần đầu tiên từ khi khởi phát bệnh tạo ra “cơn bão cytokin”3. Vì vậy, bệnh cảnh sẽ tiến triển qua 3 giai đoạn: tổn thương tại chỗ, đáp ứng viêm hệ thống và suy đa tạng.4 Trong những năm gần đây, một số phương pháp lọc máu với mục đích loại bỏ các chất trung gian viêm, điều hòa miễn dịch đã được chứng minh hiệu quả trong hỗ trợ điều trị bệnh nhân viêm tụy cấp nặng. Lọc máu liên tục tĩnh mạch – tĩnh mạch (CVVH) đã được chứng minh có khả năng loại bỏ các cytokin, cắt được vòng xoắn gây suy đa tạng, làm giảm có ý nghĩa điểm SOFA và tỉ lệ tử vong.5 Gần đây, theo một nghiên cứu tại Trung Quốc năm 2012, Lu-yi Liu và cộng sự chứng minh rằng trong bệnh cảnh suy đa tạng, lọc máu hấp phụ (LMHP) bằng quả lọc hấp phụ resin HA330 kết hợp với CVVH là giảm được các cytokin một cách có ý nghĩa so với việc chỉ lọc CVVH đơn thuần.6 Vì vậy, chúng tôi làm nghiên cứu này với 2 mục tiêu: 1. Mô tả kết quả áp dụng kỹ thuật lọc máu hấp phụ bằng quả lọc kết hợp lọc máu liên tục trong hỗ trợ điều trị viêm tụy cấp nặng. 2. Nhận xét một số thuận lợi, khó khăn và biến chứng khi thực hiện phối hợp hai kỹ thuật lọc máu ở các bệnh nhân trên.